محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى
867
قرابادين كبير ( مجمع الجوامع وذخائر التراكيب ) ( فارسى )
نسخه روز پنجم عمل نمايند و غذا بايد درين ايام نيز بدستورى كه در مادهء سوداوى ذكر شده بوده باشد و چهار روز ديكر هليلهء مربا بكلاب شسته تناول و بعد از آن شربتى از نبات سفيد پنج مثقال تخم شربتى اسپرزه از هريك يك مثقال كلاب عرق بيدمشك عرق نيلوفر از هريك پنج مثقال بنوشند و غذا ترپلاو بخورند پس شروع به خوردن چوبچينى نمايند و اكر مادهء بلغمى باشد منضج روز اول كاوزبان بادرنجبويه بسفايج فستقى قنطوريون دقيق زوفا خشك عنب الثعلب پرسياوشان اسطوخودوس افسنتين رومى از هريك دو مثقال انجير زرد ده دانه مويز منقى بيست عدد جوشانيده صافى نموده ترنجبين كل قند افتابى از هريك پانزده مثقال در آن حل كرده صافى نمودهء بنوشند و روز دويم بر جوشانيده روز اول پوست بيخ كاسنى بيخ باديان ايرسا بيخ كرفس بيخ كبر اصل السوس از هريك دو مثقال بيفزايند روز سيوم بر اجزاى روز دويم فلوس خيارشنبر پانزده مثقال روغن بادام شيرين يك مثقال بر اجزاى كه در مطبوخ حل كرده مىشود بيفزايند شب چهارم ايارج فيقرا يك درم پوست هليله كابلى تربد سفيد از هريك دو دانك زنجبيل غاريقون شحم حنظل مقل ازرق كثيرا از هريك يك دانك سوده بروغن بادام شيرين يك مثقال چرب نموده حب ساخته به ورق طلا سه عدد پيچيده وقت خواب فرو برند و از عقب آن آب نيم كرم پيالهء بنوشند يا اين حبّ را صنعت آن ايارج فيقرا غاريقون هش سفيد ريوند چينى تربد سفيد مدبر از هريك نيم درم شحم حنظل نيمدانك محمودهء مشوى يك دانك و نيم شمط مغسول نيم درم مصطكى مقل ازرق كثيرا نمك هندى از هريك دو نخود با ده مثقال شراب بنفشه سرشته وقت سحر بخورند چون بعضى از اطباى مثل صاحب معالجات بقراطيه در جمع ميان صبر و غاريقون امتناع مينمايند اكر بنابراين احتياط ايارج داخل نكنند و يا غاريقون داخل ننمايند بواسطه آنكه در ايارج فيقرا صبر داخل است و عوض آن حجر ارمنى داخل نمايند بهتر است طلوع صبح كاوزبان بادرنجبويه بسفايج فستقى قنطوريون دقيق پوست هليله كابلى پوست بيخ باديان پوست بيخ كبر پوست بيخ كرفس اصل السوس غنچه كل سرخ از هريك دو مثقال سنا مكى چهار مثقال مويز منقى بيست عدد تربد سفيد مدبر دو مثقال زنجبيل يك مثقال جوشانيده صافى نموده فلوس خيارشنبر ترنجبين از هريك پانزده مثقال كل قند افتابى ده مثقال در آن حل كرده صافى نموده روغن بادام شيرين يك مثقال داخل كرده بنوشند روز ديكر هليله مربا عددى شسته مصطكى نيم مثقال سوده بران پاشيده تناول نمايند بعد از آن نبات سفيد پنج مثقال تخم فرنجمشك يك مثقال عرق بادرنجبويه از هريك ده مثقال شربت نموده بنوشند روز ششم نسخه روز اول و روز هفتم نسخه روز سيوم و شب هشتم ايارج لو غاذيا چهار مثقال حب ساخته وقت خواب فرو برند بعد از آن آب نيم كرم پياله بنوشند و روز هشتم نسخه روز چهارم بنوشند و غذا درين ايام ميان روز نخوداب كوشت جوان مرغ يا دراج يا تذرو باشد و شب پلاو با يكى از اين كوشتها روز نهم ادويه نسخه روز پنجم را بخورند و پنج شش روز ديكر هليله مربا بكلاب شسته مصطكى نيم مثقال سوده بر آن پاشيده تناول نمايند بعد از آن شربت اسطوخودوس پنج مثقال كلاب عرق بادرنجبويه از هريك ده مثقال تخم فرنجمشك يك مثقال بنوشند پس شروع به خوردن چوب چينى نمايند و اكر صاحب ازار را علتى در كبد باشد جهت اصلاح حال آن نيم مثقال تا دو مثقال ريوند چينى را سوده اضافهء منضج و مسهل آن نمايند و اكر اوجاع مفاصل باشد در منضجات و مسهلات آن سورنجان داخل نمايند و اكر زن باشد او را حبس طمث باشد در سوداوى تخم كشوث و حسنكدانه و مشك طرامشيع و در بلغمى حلبه و خسق دانه و مشك طرامشيع و كمافيطوس و كماذريوس در منضجات و مسهلات آن و اكر صفراوى باشد تخم خيارين تخم خربزه تخم كاسنى تخم كشوث آلوبالو و مانند اينها و همچنين در هر علتى ادويه مناسبه آن در منضجات و مسهلات آن اضافه بايد نمود بحسب راى طبيب حاذق شرط پنجم آن است كه بايد يك هفته قبل از شروع و در بين و يك از به عين بعد از اتمام آن كه مجموع هشتاد و هفت يوم باشد از اكل حموضات و لبنيات و از شير و ماست و پنير و غيرها و بقول و حبوب و ميوهاى تر و اشياى نفاخه و قابضه مسده و منجره و ثقليه و بطيئة الهضم و ريه الكيموس و حركات عنيفه متعبة بدنيه و نفسانيه از قبيل بسيار راه رفتن و دويدن و چيزهاى ثقيل برداشتن و بيدارى بسيار و جماع و امثال اينها و از هموم و غموم و خوف و غضب و غيرها اجتناب نمايند كه مضرت عظيم مىبخشد حكايت شخصى را در بين چوب چينى اعراضى و خشمى واقع شده غضب نمودهء چوبى برداشت كه شخصى را بزند و بعد از آنكه يكدو چوب بر آن زد دست خود را خواست كه جمع نمايد نتوانست بارى به تعريفات و تدابير بسيارى اندكى به حال آمد و ليكن به حالت اصلى خود رجوع ننمود و همچنين از هواى سرد و آب سرد نيز اجتناب نمايد چنانچه شخصى در اثناى آشاميدن چوب چينى در بين خواب پاى او برهنه شد و هوا به او رسيد پاى او لنك كرديد ديكرى در اوايل قدرى انار شيرين و آب سرد بخورد درد سينه و سرفه آن را عارض كرديد بارى بتدابير بعد از ده دوازده روز زايل شد زيرا كه در آن هنكام جميع منافذ و مسامات مفتوح مىباشند و اعضا بسيار است كويا از هم جدا و جلد تن رقيق با اندك برودتى و رطوبتى و حركتى بى جا ميكردند و باعث قبض و جمع و تسديد و تكاثف و وهن در افعال و تركيب بدن روى دهد در باطن باعث حدوث اوجاع باطنيه و سدد و غيرها ميكردد و نيز از هواى بسيار كرم و ديدن اشياى نيره شفافهء براقه و خطوط بسيار خفى و كتابت بسيار نمودن اجتناب نمايند زيرا كه اينها باعث ضعف بصر و وجع انگشتان و دست ميكردند و ايضا از مباشرت و حمام نيز اجتناب نمايند حكايت شخصى در بين آشاميدن چوب چينى مقاربت نمود او را رعشه در پاها و تمام اندام بهم رسيد و زائل نكرديد مدت العمر پس تا مدّت شش ماه بعد از اتمام حموضات و مباشرت اجتناب اولى است خصوص در امراض صعبهء مزمنه و صاحبان ابدان ضعيفه و پيران كه ضرور و واجب است چه هريك از امور مذكوره و مضرت انها ظاهر است زيرا كه هريك بجهاتى چند منافى افعال چوب چينىاند شرط ششم آنست كه در زخم اتشك و جذام و ساير قروح خبيثه كهنهء مزمنه و اكثر امراض مزمنه نمك را بالكل در اثنا و يك هفته قبل از شروع و يك هفته بعد از اتمام ترك نمايند و نخورند و بعد از آن اندكاندك ميل نمايند تا قريب يك ماه به حد اصلى رسد زيرا كه فعل نمك احراق و تغليظ خون و تصليب اعضا و تجفيف مواد و رطوبات و تسديد مسام است و اينها همه منافى چوب چينىاند و براى اين امور و عدم تضرر از هواى خارج و حركات و مساس لباس خشن كفتهاند كه بايد كه بر بدن مولود حين ولادت آب نمك نيم كرم بپاشند و در ساير امراض نمك را تقليل نمايند شرط هفتم آن است كه در بين چوب چينى تغيير جامه و لباس نكنند زيرا